Decyzje o obniżkach stóp procentowych wymuszają na osobach dbających o swoje oszczędności poszukiwanie nowych rozwiązań. Tradycyjne lokaty bankowe, które jeszcze niedawno oferowały satysfakcjonujące zyski, stają się coraz mniej konkurencyjne. W tym kontekście coraz większą popularność zyskują obligacje skarbowe. Wybór między tymi dwoma instrumentami zależy od oczekiwanego zysku, horyzontu czasowego oraz elastyczności w dostępie do gotówki.
Jak działają obligacje skarbowe w porównaniu do lokat?
Lokata bankowa jest umową z bankiem komercyjnym, w której klient pożycza instytucji kapitał na określony czas w zamian za odsetki. Obligacja skarbowa działa na podobnej zasadzie, z tą różnicą, że pożyczkobiorcą jest Państwo. Jest to uznawane za najbezpieczniejszą formę lokowania kapitału na rynku krajowym.
Główna różnica polega na sposobie naliczania zysku. Lokaty zazwyczaj oferują stałe oprocentowanie w krótkim lub średnim terminie. Obligacje skarbowe dają znacznie szerszy wachlarz możliwości: od papierów o stałym oprocentowaniu, przez obligacje indeksowane inflacją, aż po instrumenty oparte na stopie referencyjnej banku centralnego.
Zalety i wady obligacji skarbowych w obecnej sytuacji
W obliczu spadających stóp procentowych, obligacje skarbowe posiadają cechy, których brakuje większości ofert bankowych:
- Ochrona przed inflacją: Obligacje czteroletnie (COI) i dziesięcioletnie (EDO) są indeksowane inflacją. Oznacza to, że ich oprocentowanie w kolejnych latach składa się z marży oraz wskaźnika wzrostu cen. Przy spadających stopach, ale wciąż odczuwalnej inflacji, mogą one przynieść realny zysk wyższy niż standardowa lokata.
- Wysokie limity wpłat: W przeciwieństwie do promocyjnych lokat bankowych, gdzie limity często kończą się na kilkunastu tysiącach złotych, obligacje można nabywać za niemal nieograniczone kwoty.
- Elastyczność wycofania środków: Choć obligacje są instrumentami długoterminowymi, można je przedstawić do wykupu przed terminem. Wiąże się to z niewielką opłatą, która zazwyczaj jest niższa niż całkowita utrata odsetek, co często ma miejsce przy zerwaniu lokaty bankowej.
Wadą obligacji jest konieczność posiadania konta maklerskiego lub specjalnego rachunku rejestrowego w wyznaczonych bankach, co dla niektórych użytkowników może być barierą technologiczną w porównaniu do prostego założenia lokaty w aplikacji mobilnej.
Kiedy lokata bankowa wygrywa z obligacjami?
Mimo spadkowego trendu, lokaty bankowe wciąż mają swoje miejsce w portfelu oszczędnościowym. Są one bezkonkurencyjne w przypadku krótkich terminów. Jeśli celem jest ulokowanie pieniędzy na trzy lub sześć miesięcy, lokata będzie rozwiązaniem prostszym i często bardziej zyskownym ze względu na brak opłat za wcześniejsze wycofanie kapitału.
Lokaty są również atrakcyjne dla tak zwanych łowców promocji. Osoby, które regularnie przenoszą środki między bankami jako nowi klienci, mogą uzyskać stawki wyższe niż te oferowane na obligacjach o stałym oprocentowaniu. Wymaga to jednak ciągłego monitorowania rynku i dużej dyscypliny w zarządzaniu kontami.
Analiza opłacalności przy spadających stopach
Przy stopie referencyjnej na poziomie 4,00 proc., rynek obligacji skarbowych reaguje wolniej niż banki komercyjne. Oznacza to, że przez krótki czas po obniżce stóp, oferta Ministerstwa Finansów może być znacznie korzystniejsza niż to, co proponują największe banki w kraju.
Warto zwrócić uwagę na obligacje stałoprocentowe. Jeśli przewiduje się dalsze spadki stóp, zablokowanie zysku na obligacjach trzyletnich może okazać się strategicznym strzałem w dziesiątkę. W momencie, gdy za rok lokaty mogą oferować jedynie 2-3 proc., posiadacz obligacji kupionych przy wyższych stawkach będzie cieszył się niezmiennym zyskiem.
Jak podjąć ostateczną decyzję?
Wybór nie musi być zero-jedynkowy. Najbezpieczniejszą strategią jest dywersyfikacja. Część środków, stanowiącą fundusz awaryjny, warto trzymać na lokatach krótkoterminowych lub kontach oszczędnościowych ze względu na płynność. Nadwyżki finansowe, których nie planuje się wydawać w ciągu najbliższych lat, lepiej ulokować w obligacjach skarbowych, szczególnie tych indeksowanych inflacją, aby chronić siłę nabywczą pieniądza w dłuższym terminie.
Przy podejmowaniu decyzji należy zawsze brać pod uwagę podatek od zysków kapitałowych. Dotyczy on w takim samym stopniu lokat, jak i obligacji, co oznacza, że realna stopa zwrotu zawsze będzie niższa o 19 proc. od wartości nominalnej podawanej w ofertach.
Często zadawane pytania (FAQ)
Czy obligacje skarbowe są tak samo bezpieczne jak lokaty w banku?
Bezpieczeństwo lokat gwarantuje Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) do kwoty 100 000 euro w jednym banku. Bezpieczeństwo obligacji gwarantuje Skarb Państwa całym swoim majątkiem. W praktyce oba instrumenty uznaje się za najbardziej bezpieczne formy oszczędzania w kraju.
Czy można stracić na obligacjach skarbowych?
W przypadku obligacji oszczędnościowych nabywanych bezpośrednio od Państwa, nie ma ryzyka utraty kapitału. Jedynym „kosztem” może być opłata za przedterminowy wykup, jeśli zdecydujemy się wycofać pieniądze przed końcem okresu umowy, jednak opłata ta zazwyczaj nie przekracza narosłych odsetek.
Gdzie kupić obligacje skarbowe i czy potrzebne jest do tego konto w banku?
Obligacje skarbowe można kupić przez serwis transakcyjny dedykowany obligacjom, w wybranych placówkach bankowych lub przez biura maklerskie. Wymagane jest posiadanie rachunku rejestrowego, który można otworzyć online, legitymując się dowodem osobistym.
