Blokada a zastrzeżenie karty – kiedy wybrać którą opcję?

Większość użytkowników bankowości mobilnej w sytuacji, gdy nie mogą znaleźć swojej karty, wpada w panikę. Pierwszą myślą jest zazwyczaj chęć natychmiastowego odcięcia dostępu do konta. Nowoczesne systemy bankowe dają nam jednak dwie różne drogi: czasową blokadę oraz definitywne zastrzeżenie karty. Wybór niewłaściwej opcji może wiązać się z koniecznością płatnego zamówienia nowego plastiku lub – co gorsza – pozostawieniem otwartej furtki dla złodzieja.

Czasowa blokada karty – przycisk pauzy dla bezpieczeństwa

Czasowa blokada karty to funkcja idealna w sytuacjach, gdy nie mamy pewności, czy karta została skradziona, czy po prostu została w innej kurtce lub w samochodzie. Działa ona jak wyłącznik bezpieczeństwa, który można w każdej chwili cofnąć.

Główne cechy czasowej blokady:

  • Jest odwracalna – jeśli karta się odnajdzie, wystarczy jedno kliknięcie w aplikacji, by znów stała się aktywna.
  • Działa natychmiast – od momentu przesunięcia suwaka w aplikacji, żadna transakcja stacjonarna ani internetowa nie zostanie zrealizowana.
  • Zachowuje numer karty – nie trzeba czekać na nową kartę ani zmieniać danych w usługach subskrypcyjnych.

To rozwiązanie jest rekomendowane, gdy karta zniknęła z zasięgu wzroku w bezpiecznym otoczeniu, np. w domu lub biurze, i istnieje duże prawdopodobieństwo jej odnalezienia w krótkim czasie.

Zastrzeżenie karty – nieodwracalne zerwanie więzi

Zastrzeżenie to proces definitywny i nieodwracalny. Z momentem zatwierdzenia tej operacji, karta staje się kawałkiem bezużytecznego plastiku, którego nie da się ponownie aktywować, nawet jeśli znajdzie się on po pięciu minutach.

Kiedy należy bezwzględnie zastrzec kartę:

  • Gdy istnieje pewność kradzieży.
  • Gdy karta zaginęła w miejscu publicznym, transporcie zbiorowym lub na ulicy.
  • Gdy zauważone zostały transakcje na wyciągu, których nie dokonywał właściciel.
  • Gdy dane karty zostały wpisane na podejrzanej stronie internetowej (phishing).

Zastrzeżenie karty wiąże się zazwyczaj z automatycznym zleceniem wysyłki nowej karty. W zależności od cennika banku, wydanie kolejnego plastiku może być bezpłatne lub kosztować od kilku do kilkunastu złotych.

Porównanie obu rozwiązań

CechaCzasowa blokadaZastrzeżenie karty
Możliwość odblokowaniaTak, w każdej chwiliNie, proces jest ostateczny
BezpieczeństwoWysokie (na czas trwania blokady)Całkowite (karta przestaje istnieć w systemie)
Konieczność wydania nowej kartyNieTak
Płatności cyfrowe (Apple/Google Pay)Zazwyczaj również blokowaneZostają trwale usunięte
KosztyDarmowaCzęsto wiąże się z opłatą za nową kartę

Procedura postępowania w sytuacjach awaryjnych

Jeśli karta zniknęła, najrozsądniejszą strategią jest wykonanie czasowej blokady w aplikacji mobilnej jako pierwszy krok. Daje to czas na spokojne przeszukanie bagażu czy ubrań bez ryzyka, że ktoś w tym czasie użyje karty. Jeśli poszukiwania nie przyniosą rezultatu w ciągu godziny lub dwóch, należy dokonać pełnego zastrzeżenia.

Warto pamiętać, że zastrzeżenie karty nie zamyka konta bankowego. Środki na rachunku pozostają bezpieczne, a dostęp do nich jest nadal możliwy przez bankowość internetową lub wypłaty kodem BLIK (o ile ta funkcja nie została również zablokowana).

Odpowiedzialność za transakcje nieuprawnione

Prawo bankowe chroni klienta przed skutkami kradzieży, ale stopień tej ochrony zależy od szybkości reakcji. Od momentu zgłoszenia utraty karty (zastrzeżenia), pełną odpowiedzialność za wszelkie próby płatności przejmuje bank. W przypadku transakcji dokonanych przed zgłoszeniem, odpowiedzialność klienta może być ograniczona do równowartości 50 euro, chyba że doszło do rażącego niedbalstwa (np. zapisania kodu PIN na karcie). Czasowa blokada nie zawsze jest traktowana przez banki tak samo jak formalne zastrzeżenie w kontekście przejęcia pełnej odpowiedzialności prawnej, dlatego przy podejrzeniu kradzieży zastrzeżenie jest opcją bezpieczniejszą prawnie.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Czy po zastrzeżeniu karty nadal mogę płacić telefonem?

To zależy od banku. W większości przypadków zastrzeżenie fizycznej karty powoduje również usunięcie jej cyfrowego odpowiednika z portfela Google Pay lub Apple Pay. Niektóre banki pozwalają jednak na wygenerowanie nowej, cyfrowej karty niemal natychmiast po zastrzeżeniu starej, jeszcze przed przyjściem pocztą fizycznego plastiku.

Znalazłem kartę, którą wcześniej zastrzegłem. Czy mogę ją odblokować?

Nie. Zastrzeżenie jest procesem nieodwracalnym w systemach bankowych. Taką kartę należy fizycznie zniszczyć (przecinając pasek magnetyczny oraz chip), aby dane na niej zawarte nie wpadły w niepowołane ręce, i poczekać na nowy egzemplarz z banku.

Czy blokada karty wstrzymuje płatności subskrypcyjne (np. Netflix)?

W większości przypadków tak. Jeśli karta jest czasowo zablokowana, próba pobrania środków przez serwis subskrypcyjny zostanie odrzucona. Może to skutkować czasowym zawieszeniem dostępu do usługi. Po odblokowaniu karty płatność zazwyczaj zostanie ponowiona automatycznie.